حضور کامپیوترها در سازمان های امروزی با آنچه که در سال های اولیه استفاده کاربردی از آنها می گذشت، تفاوت های اساسی داشته. در آن زمان کامپیوترهایی فوق العاده قوی وجود داشتند (MainFrame) که همه بار کاری را به دوش میکشیدند و خبری از وجود واحد پردازشی مجزا (CPU) روی دستگاه هایی که به آن متصل می شدند، نبود و عملا وجود کامپیوتر به ازای هر فرد درون سازمان ها امری غیرقابل اجرا به نظر می رسید.

به مرور زمان کامپیوترها کوچک تر شدند و این امکان فراهم شد تا هر نیروی سازمانی به یک مرکز محاسباتی قوی که PC نام گرفت، مجهز شود. بدیهی است که با وجود این اتفاق، قدرت مدیریتی از حالت متمرکز خارج شده و شکل و شمایل تازه ای به خود گرفت. مشکلات مدیریتی، افزایش هزینه ها، مسائل امنیتی و چندین و چند معضل دیگر موجبات بازگشت به عقب و استفاده از سرورها برای پردازش و مدیریت بر روی یک مرکز و ارائه سرویس در سطح شبکه های کامپیوتری را فراهم آورد.

اکنون در ادامه روند سریع السیر علم کامپیوتر، تکنولوژی های تازه ای به این عرصه پا گذاشته اند و قابلیت ها و مزایای بسیاری را با خود به همراه دارند. یکی از این تکنولوژی ها، راهکار پرطرفدار Virtual Desktop Infrastructure یا به اختصار VDI است که در سال های اخیر محبوبیت ویژه ای کسب کرده و به یاری ظهور دیوایس هایی چون تین کلاینت ها و زیروکلاینت ها به سرعت در مسیر رشد و توسعه گام برمیدارد. در ادامه به معرفی و بررسی این راهکار مایکروسافتی خواهیم پرداخت.

راهکار مجازی سازی دسکتاپ (VDI) چیست؟

این راهکار یکی از پر طرفدارترین راهکارها در زمینه تین کلاینت و زیروکلاینت هاست، راهکار (VDIVIRTUAL DESKTOP INFRASTRUCTURE) روشی نوین و مناسب برای شبکه های بزرگ با تعداد کاربران بالاست، سازمانهایی که مساله پشتیبانی و خرابی سیستم ها برایشان بسیار مهم بوده و نیاز به مدیریت متمرکز سیستم ها، نظارت بر کارکرد سیستم عامل ها و همچنین نظارت بر عملکرد کاربران دارند این فرصت را خواهندداشت که از این راهکار در جهت بهینه سازی سیستم ها استفاده نمایند.

طریقه عملکرد این راهکار به این گونه است که تمامی سیستم عامل کلاینت ها بر روی دیتاسنتر یک سازمان قرار گرفته و کلیه پردازش ها به سرورهای سازمان منتقل میشود.

کاربران با استفاده از تین کلاینت که در اختیار آنها قرار گرفته به سرور واسطی متصل شده و آن سرور واسط کاربران را بر اساس شناسه و کلمه عبور وارد شده به سیستم عامل مورد نظر آنها متصل میکند. به یاری این راهکار، میتوان بیشتر از یک سیستم عامل در اختیار کاربران قرار داد. برای مثال قسمتهایی که دارای برنامه نویسان سازمانی هستند و نیاز به چند نوع سیستم عامل مختلف برای تست نرم افزار خود دارند قادر خواهندبود تا سیستم عامل های مختلفی را در اختیار داشته باشند تا در صورت نیاز نرم افزار های خود را بر روی انواع سیستم عامل ها تست کنند. همچنین لازم به ذکر است که در این حالت سیستم عامل تین کلاینت ها به شدت محدود شده تا تنها به عنوان وسیله ای برای اتصال به سرور عمل نماید و هیچگونه پردازش دیگری بر روی آن انجام نشود. برای این کار استفاده از سیستم عامل خصوصی سازی شده ۷ نسخه امبدد پیشنهاد می شود که با توجه به تغییرات انجام شده، قابلت اتصال به سرور میزکار مجازی را نیز داراست. گفتنی است که در صورت عدم استفاده از لوازم جانبی با پورت USB میتوان از نسخه سیستم عامل لینوکس بر روی کلاینت ها نیز استفاده نمود.

چه ویژگی هایی دارد؟

ویژگی های بارز VDI را می توان به صورت زیر فهرست کرد:

  • عدم محدودیت به یک سیستم عامل خاص، با این راهکار میتوان از ویندوز ۷، ۸، ۸٫۱ و نسخه های بالاتری که در آینده ارائه خواهندشد، بدون نیاز به ایجاد تغییر در سخت افزار کلاینت استفاده نمود.
  • اتوماتیک شدن فرایند نصب سیستم عامل، نرم افزارها و درایورها و همچنین اضافه کردن سیستم عامل ها به دامین و … میتوان گفت با این راهکار تقریبا ۸۰% از کارها به صورت اتوماتیک انجام خواهد شد.
  • مدیریت متمرکز سیستم عامل های کاربران و سرور های سازمان
  • قابلیت مانیتورینگ سیستم عامل ها و مشاهده میزان استفاده از منابع هر سیستم عامل
  • قابلیت تخصیص سیستم عامل های مختلف به کاربران تنها با چند کلیک
  • قابلیت بازیابی سیستم عامل ها در یک تایم مشخص در یک تایم مشخص تمامی اطلاعات اضافی بر روی سیستم عامل پاک شده و یک سیستم عامل رفرش شده در اختیار کاربر قرار خواهد گرفت.) بدون از بین رفتن اطلاعات کاربران
  • قابلیت افزودن نرم افزارهای جدید برای کاربران با سرعت بسیار بالا
  • قابلیت افزودن نرم افزارهای جدید بدون اثر گذاری بر روی سیستم عامل
  • قابلیت اتصال از خارج از مجموعه سازمان به سیستم عامل ها (برای مثال از طریق اینترنت و یا اینترانت)
  • عدم نیاز به حضور فیزیکی در محل کلاینت برای اعمال تغییرات و تنظیمات
  • قابلیت اتصال از دستگاه های جانبی (iPhone, iPad, Android Devices, MacBook)
  • کاهش چشم گیر زمان پشتیبانی و آماده سازی سیستم ها
  • قابلیت تعیین سطح دسترسی برای سرپرست های قسمت های مختلف سازمان
  • قابلیت بازیابی سیستم عامل ها در صورت خرابی در کوتاهترین زمان ممکن
  • قابلیت جداسازی پروفایل کاربران از سیستم عامل ها و نگهداری جداگانه پروفایل ها در یک فضای مشخص
  • قابلیت اتصال از طریق آدرس وب در صورت عدم وجود نرم افزار کلاینت بر روی یک سیستم
  • قابلیت مدیریت کاربران و دستگاه ها از طریق کنسول وب
  • هماهنگی با تمامی نرم افزارهای سازمانی (چرا که در این راهکار از یک ویندوز کامل، نسخه ultimate و یا Enterprise استفاده میشود.)
  • قابلیت اتصال مستقیم به یک سیستم عامل مجازی در صورت خرابی سرور اصلی
  • قابلیت به اشتراک گذاری نرم افزار در کنار میزکار مجازی برای محل هایی که تنها از یک نرم افزار استفاده میکنند و نیاز به استفاده از سیستم عامل کامل را ندارند.

مزایای راهکار Enterprise VDI

کاهش هزینه مصرف برق

با استفاده از زیرو کلاینت و سرور مصرف برق سازمان در مقایسه با کامپیوترهای عادی و در بازه یکساله به صورت زیر خواهد بود.

دستگاه

تعداد دستگاه های موجودمیزان مصرف برق به طور متوسطهزینه هر کیلو وات ساعتزمان تقریبی روشن بودن دستگاه در روزمصرف روزانه

Kwh

هزینه ماهیانههزینه سالیانه
PC۵۰۴۵۰ وات۱۰۲۳ ریال۹۲۰۲٫۵۴٫۹۷۱٫۷۸۰ ریال۵۹٫۶۶۱٫۳۶۰ ریال
Zero Client۵۰۲۰ وات۴۷۷ ریال۹۹۱۰۳٫۰۳۲ ریال۱٫۲۳۶٫۳۸۴ ریال

جدول ۱ – هزینه های برق مصرفی در طول یکسال

همان طور که در آمار ارائه شده در جدول فوق پیداست، بهره گیری از تین کلاینت ها، تا نزدیک به ۵۰ برابر در هزینه برق مصرفی، صرفه جویی به همراه دارد.

کاهش هزینه نگهداری سخت افزار

زیروکلاینت ها قطعات مکانیکی متحرک ندارند و لذا دارای MTBF بیشتری هستند  Mean Time Between Failures ) که بمراتب بیش از زمان متوسط دو نوبت خرابی متوالی یک PC است . موسسه گارتنر تحقیق نموده که MTBF مربوط به زیروکلاینت ۱۷۵۰۰۰ ساعت درمقابل ۲۵۰۰۰ ساعت مربوط به PC است .  ۷ برابر خرابی کمتر! )

کاهش هزینه نگهداری نرم افزار

در صورتی نیاز به نصب یک نرم افزار با یک بار نصب آن نرم افزار تمامی کاربران سازمان میتوانند از آن نرم افزار استفاده کنند، همچنین زیرو کلاینت ها نیاز به سیستم عامل نداشته و تمامی آنها سیستم عامل سرور را بین خود به اشتراک میگذارند این مساله باعث میشود که نفر ساعت پیشتیبان سازمان به شدت کم شده و در نتیجه هزینه نگهداری نرم افزاری سیستم ها کاهش پیدا کند.

حذف آلودگی های صوتی و کاهش حرارت

زیروکلاینت ها هیچ قطعه متحرکی از قبیل هارد دیسک یا فن ندارند به همین دلیل هیچ گونه تولید صدایی نخواهند داشت و به طبع تولید حرارتی بسیار پایین تری نسبت به PC خواهند داشت.

مدیریت متمرکز سیستم ها

در این راهکار با استفاده از ابزارهای مدیریتی موجود میتوان تمام مجموعه را از یک یا چند نقطه مدیریت نمود و نیاز به حضور پشت سیستم ها بصورت فیزیکی کاملا از بین خواهد رفت.

افزایش امنیت

به دلیل استفاده از سامانه های قابل کنترل در قسمت کلاینت ورود و خروج اطلاعات در سازمان میتواند محدود شده و یا برای افراد خاص دسترسی های خاص تعریف شود با این روش امنیت سازمان به شدت بالا خواهد رفت علاوه بر آن به دلیل ذخیره شدن اطلاعات در سرور با خارج شدن Zero Client از سازمان هیچگونه اطلاعات سازمانی خارج نخواهد شد.

رویکرد تکنولوژی مجازی سازی دسکتاپ در سطح گسترده سازمانی یا همان Enterprise VDI) را می توان یکی از قدرتمندترین راهکارهای مایکروسافت در سازمان ها دانست که در قبال هزینه های سرمایه ای، منافع فراوان و بهبودهایی چشم گیر را با خود به همراه دارد. عمده مزیت هزینه ای این راهکار، جایگزینی PCها با ThinClient هاست که سطح هزینه های خرید سخت افزار برای سازمان را تا حد قابل توجهی کاهش می دهد.